Bài giảng lễ Chúa nhật lễ Chúa Hiển Linh

LỄ CHÚA HIỂN LINH 2025:
MUÔN DÂN ĐÓN NHẬN ƠN CỨU ĐỘ

Lm. Giuse Đỗ Đức Trí – Gp. Xuân Lộc

Thưa quý OBACE, Giáo Hội vẫn khẳng định rằng: “Ngoài Giáo Hội không có ơn cứu rỗi.” Tuy nhiên, tuyên bố này không có nghĩa Giáo Hội độc chiếm ơn cứu độ cho người Công Giáo. Nhưng Giáo Hội muốn nhấn mạnh cho chúng ta nhớ rằng: Đức Giêsu Kitô là Đấng Cứu Độ duy nhất, ngoài Người ra không có một đấng cứu độ nào khác nữa; mà Giáo Hội chính là người rao giảng đáng tin nhất về Chúa Giêsu Kitô. Đồng thời, Giáo Hội là người duy nhất được Đức Giêsu Kitô uỷ thác để bảo vệ, giải thích và phân phát kho tàng Lời Chúa và ơn cứu độ cho nhân loại. Vì thế, những ai quyết tâm từ chối Giáo Hội thì không thể đón nhận được ơn cứu độ của Chúa Giêsu Kitô. Trái lại, những người tuy chưa chính thức gia nhập Giáo Hội, nhưng thành tâm thiện chí, khao khát tìm kiếm chân lý và ơn cứu độ, thì vẫn có thể được coi như thuộc về Giáo Hội và đón nhận ơn cứu độ của Thiên Chúa.

Đức Giêsu Kitô chính là Ngôi Lời của Thiên Chúa đến thế gian với sứ mạng cứu độ toàn thể nhân loại, không chỉ riêng con người, Thiên Chúa còn cứu độ cả vũ trụ vạn vật. Thiên Chúa có thể dùng nhiều cách thế giúp con người nhận ra sự hiện diện và quyền năng của Ngài, khơi gợi để họ mở lòng đón nhận ơn cứu độ. Có những người được Chúa tỏ ra một cách trực tiếp, nhưng có những người Thiên Chúa chỉ tỏ ra cho họ cách gián tiếp hoặc dùng những cách thế khác nhau để dẫn họ từng bước đến với Ngài. Mừng lễ Chúa Hiển Linh hôm nay, Lời Chúa cho chúng ta thấy những cách thế lạ lùng Chúa dùng để dẫn đưa con người đến với Chúa.

Khi Chúa Giêsu giáng sinh, Người đã dùng nhiều cách để tỏ mình ra cho con người, nhưng không phải tất cả mọi người đều đón nhận. Tin Mừng cho thấy: dân Do Thái, dù được các tổ phụ và các ngôn sứ báo trước, nhưng khi Chúa Giêsu đến, họ vẫn tỏ ra dửng dưng không muốn đón nhận Người. Khi ánh sáng và vinh quang của Thiên Chúa bừng lên khắp bầu trời, các thiên thần ca hát, nhưng cả thành Giêrusalem vẫm chìm trong giấc ngủ, chỉ có các mục đồng đón nhận tin mừng trọng đại này, và họ hối hả tới Bêlem để chiêm ngắm, bái lạy Hài Nhi.

Tin Mừng Mátthêu hôm nay kể lại việc Thiên Chúa đã dùng một dấu chỉ trong thiên nhiên để dẫn đưa các đạo sĩ dân ngoại từ Phương Đông tới chiêm bái Hài Nhi. Chắc hẳn cũng có nhiều người khác đã nhìn thấy ngôi sao lạ xuất hiện trên bầu trời, tuy nhiên chỉ có ba vị đạo sĩ - đại diện cho các anh chị em dân ngoại, những người chưa biết Chúa, đã nhận ra lời mời gọi để lên đường. Hành trình đến với Hài Nhi của các đạo sĩ không hề dễ dàng, họ phải trải qua nhiều thử thách: phải đối mặt với thiên nhiên khắc nghiệt, phải vượt qua sa mạc, đối diện với nguy hiểm bởi trộm cướp dọc đường. Hành trình của các ông không phải lúc nào cũng phấn khởi, đã có những lúc ngôi sao dẫn đường biến mất, các đạo sĩ phải bước đi trong tăm tối. Và, có cả những lúc cùng quẫn, các đạo sĩ phải liều mình vào cung điện vua Hêrôđê để hỏi thăm: “Đức Vua dân Do Thái mới sinh hiện ở đâu?”

Tin Mừng cũng cho thấy thái độ của vua Hêrôđê cùng các cận thần khi nghe tin về Đấng Cứu Thế giáng sinh: nhà vua thì bối rối vì lo sợ Vua dân Do Thái sẽ cướp ngai vàng của ông; còn dân thành Giêrusalem thì xôn xao bàn tán, nhưng không ai cất bước lên đường để tìm kiếm Đấng Cứu Thế. Các thượng tế và các kinh sư được Hêrôđê triệu tập để hỏi thông tin về Đấng Cứu Thế, vì họ là những người từng giảng dạy, đọc sách ngôn sứ nói về Đấng Cứu Thế. Các thượng tế và luật sĩ đã có thể trả lời một cách thuộc lòng và chính xác: “Tại Bêlem, xứ Giuđê, vì lời Kinh Thánh đã chép.” Thế nhưng, chính họ lại tỏ ra dửng dưng, thờ ơ trước tin vui trọng đại. Hêrôđê và các thượng tế là những thành phần lãnh đạo trong dân nhưng không một ai muốn tìm đến với Đấng Cứu Thế. Không những không lên đường tìm kiếm, những người này còn có âm mưu ác độc, muốn tìm cách để thủ tiêu, sát hại Hài Nhi. Vì vậy, họ cặn kẽ hỏi về thời gian Đấng Cứu Thế sinh ra, và sau đó Hêrôđê đã ra lệnh tàn sát tất cả các trẻ trai từ hai tuổi trở xuống trong vùng Giuđêa.

Thiên Chúa chỉ thử thách sự quyết tâm và thái độ thiện chí của các đạo sĩ, sau một quãng đường tăm tối để tìm kiếm, thì lúc này ngôi sao lạ đã xuất hiện trở lại, dẫn đưa các đạo sĩ đến tận Bêlem, nơi Hài Nhi giáng sinh. Kinh Thánh ghi lại: “Trông thấy ngôi sao, họ mừng rỡ vô cùng.” Phần thưởng lớn lao sau một hành trình dài tìm kiếm, đó là cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa - Đấng mà họ kiếm tìm: “Vào nhà, trông thấy Hài Nhi với thân mẫu là bà Maria, họ liền sấp mình thờ lạy Người.” Các đạo sĩ đã gặp và đã tin Hài Nhi bé nhỏ trước mặt họ là Vua dân Do Thái, Đấng mà các ngôn sứ loan báo và dân Do Thái đang mong đợi. Vì thế, các đạo sĩ sấp mình thờ lạy Người, vì tin Người là chính Thiên Chúa, Đấng Cứu Độ nhân loại.

Một khi gặp được Thiên Chúa và đón nhận ơn cứu độ, các đạo sĩ đã hoàn toàn được biến đổi. Các ông không còn giữ riêng gì cho mình, nhưng đã dâng tặng cho Hài Nhi tất cả vàng, nhũ hương và một dược. Tài sản này là những thứ quý giá nhất mà từ trước đến giờ các ông đã tìm kiếm và gìn giữ, nay các ông dâng lại cho Thiên Chúa cùng với thái độ cung kính, sấp mình thờ lạy. Không chỉ trở nên những con người thanh thoát với tiền bạc, của cải thế gian, các đạo sĩ còn để cho Chúa Hài Nhi biến đổi hoàn toàn cuộc đời và lối sống của mình. Kinh Thánh ghi lại: “Họ được báo mộng đừng trở lại gặp vua Hêrôđê nữa, nên đã đi lối khác mà về xứ mình.” Việc không trở lại với Hêrôđê nữa, cũng có nghĩa là đoạn tuyệt hoàn toàn với những lôi kéo của quyền lực, địa vị, thế gian để chọn một lối sống khác, một con đường khác, “đi lối khác mà về xứ mình” mang theo niềm vui của sự gặp gỡ và được biến đổi.

Thánh Phaolô đã suy gẫm và chia sẻ trong thư Êphêsô về mầu nhiệm tuyển chọn của Thiên Chúa: Nếu như trước đây, người Do Thái cho rằng Thiên Chúa là Chúa của riêng họ; ơn cứu độ cũng chỉ dành cho người Do Thái và việc thờ phượng Thiên Chúa là độc quyền của người Do Thái, thì nay qua Đức Giêsu, tất cả mọi hàng rào giới hạn đã được gỡ bỏ. Thiên Chúa là Chúa của muôn dân, ơn cứu độ được ban tặng cho mọi dân tộc, các dân ngoại và những người thiện chí cũng sẽ được thừa hưởng ơn cứu độ. Tất cả những ai đón nhận Tin Mừng của Đức Giêsu, tin Người là Thiên Chúa, là Đấng Cứu Độ nhân loại thì đều được chung hưởng gia nghiệp Thiên Chúa đã hứa ban.

Trước khi Chúa Giêsu sinh ra khoảng năm trăm năm, ngôn sứ Isaia đã tiên báo: vinh quang Thiên Chúa sẽ không bị giới hạn tại Giêruslalem hoặc trong lãnh thổ Do Thái, nhưng Giêrusalem sẽ là điểm khởi đầu, để từ đây, ánh sáng và vinh quang của Thiên Chúa sẽ bừng lên và chiếu toả đến cùng cõi địa cầu: “Vinh quang Đức Chúa như bình minh chiếu tỏa. Kìa, bóng tối bao trùm mặt đất, mây mù phủ lấp chư dân; nhưng trên ngươi Đức Chúa đã đưa bình minh chiếu tỏa.” Giêrusalem không còn phải là một địa điểm trung tâm của Do Thái, nhưng Thiên Chúa sẽ biến nó trở thành nơi tập họp muôn dân thiên hạ quy tụ về để cùng nhau ca tụng, tôn vinh Thiên Chúa.

Thưa quý OBACE, mừng lễ Chúa Hiển Linh hôm nay, chúng ta tạ ơn Chúa vì Chúa đã chiếu toả ánh sáng tình thương của Ngài trên chúng ta để mỗi người được tin nhận Thiên Chúa. Có những người được biết Thiên Chúa theo truyền thống gia đình cha truyền con nối, nhưng cũng có nhiều người được gặp gỡ Ngài qua những cơ hội và cách thức khác nhau. Người thì nhận biết Chúa qua hôn nhân; người nhờ gương sáng và đời sống đạo đức của các tín hữu; người khác qua những nghĩa cử bác ái yêu thương của cộng đoàn; và cũng có những người phải trải qua nhiều năm tháng trăn trở tìm kiếm, rồi Chúa mới cho họ gặp được Ngài. Dù mỗi người đón nhận đức tin vào Thiên Chúa theo những cách khác nhau, nhưng tất cả đều chung một lời tuyên xưng và chung một việc phụng thờ Thiên Chúa duy nhất.

Bên cạnh con số 1,4 tỷ người trên thế giới đã tin Đức Giêsu là Đấng Cứu Độ và thuộc về Giáo Hội, vẫn còn hơn 7 tỷ người chưa biết Chúa. Trong số đó, nhiều anh chị em Kitô hữu thuộc các giáo hội khác, tuy chưa hiệp nhất trọn vẹn với Giáo Hội Công Giáo, nhưng họ cũng đã tin vào Đức Giêsu Kitô và Tin Mừng của Người. Họ vẫn là những người anh chị em của chúng ta trong đức tin. Ngoài ra, còn có rất nhiều anh chị em khác tuy chưa biết Chúa, chưa tin Chúa, nhưng vẫn thành tâm tìm kiếm chân lý và cố gắng sống ngay lành theo tiếng lương tâm. Họ vẫn có thể đón nhận ơn cứu độ của Thiên Chúa, vì Thiên Chúa chúng ta là Chúa của toàn thể nhân loại. Ngài muốn cứu độ tất cả mọi người, không loại trừ ai. Chỉ những ai cố tình từ chối Đức Giêsu và Tin Mừng của Người, cố chấp trong tội lỗi và đam mê xác thịt, thì mới tự tách mình khỏi ơn cứu độ và họ sẽ không gặp được Thiên Chúa.

Mừng lễ hôm nay, chúng ta được mời gọi làm mới lại hành trình theo Chúa của mình. Có thể vì thói quen hoặc vì quá quen thuộc mà nhiều người đã để mình bị lôi kéo bởi ma quỷ và thế gian, dần dần có nguy cơ lạc lối. Chúng ta hãy noi gương các đạo sĩ: biết nhận ra những dấu chỉ và lời mời gọi hoán cải của Chúa, để không ngừng canh tân và biến đổi đời sống, quyết liệt từ bỏ những ràng buộc với tội lỗi và lối sống hưởng thụ trần tục là những “Hêrôđê” của thời đại hôm nay, và hãy kiên quyết chọn một con đường khác, một nếp sống mới: đó là nếp sống theo Tin Mừng và các mối phúc thật.

Mừng lễ Chúa Hiển Linh, chúng ta cũng được mời gọi trở thành những “ngôi sao” trong đêm tối của thế giới, tỏa sáng vẻ đẹp của Tin Mừng giữa xã hội và con người hôm nay, trở thành dấu chỉ sống động và lời mời gọi âm thầm, dẫn đưa anh chị em chung quanh về với Chúa, đến gặp gỡ Ngài. Có đôi khi ánh sáng nơi chúng ta bị mờ đi bởi yếu đuối và lỗi lầm, nhưng chúng ta cứ vững tin vào tình yêu và lòng thương xót tha thứ của Chúa. Ngài sẽ lại thắp sáng và làm cho chúng ta bừng lên ánh sáng mới, chiếu soi cho mọi người.

Xin Chúa cho chúng ta luôn vững tin vào Thiên Chúa và luôn thắp sáng cuộc đời mình trong vòng tay thương xót của Chúa. Amen.

Bài giảng lễ Chúa nhật lễ Chúa Hiển Linh - 2025