Bài giảng lễ Chúa nhật 3 thường niên A - 2026

CHÚA NHẬT III TN A:
ĐÓN NHẬN ÁNH SÁNG CỨU ĐỘ

Lm. Giuse Đỗ Đức Trí – Gp. Xuân Lộc

Thưa quý OBACE, khi ngước nhìn bầu trời vào những đêm trăng sáng, chúng ta chiêm ngưỡng vẻ đẹp dịu dàng tỏa ra từ ánh trăng. Nhưng có lẽ nhiều người quên rằng, mặt trăng vốn không phải là một hành tinh tự phát sáng. Ánh sáng của nó là nhờ đón nhận ánh sáng mặt trời rồi phản chiếu xuống trái đất.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô thường ví Hội Thánh như “mầu nhiệm mặt trăng”. Mặt trăng không có ánh sáng tự thân, nhưng nó tiếp nhận ánh sáng từ mặt trời và phản chiếu lại. Từ nguồn sáng chói chang của mặt trời, qua sự phản chiếu nơi mặt trăng, ánh sáng ấy trở nên dịu dàng, lung linh mỗi khi đêm về. Đó là điều hết sức kỳ diệu trong vũ trụ. Cũng vậy, tự thân chúng ta không có ánh sáng; chúng ta có ánh sáng là nhờ đón nhận và kết hợp với Chúa Kitô là “Ánh Sáng thế gian”, là Đấng Cứu Độ. Bởi thế, Kinh Thánh luôn ví Đức Giêsu là ánh sáng, và Lời của Người cũng chính là ánh sáng.

Người ta thường nói: “Không ai có thể dùng tay che khuất được mặt trời”. Cũng thế, con người không thể che lấp được vinh quang và quyền năng của Thiên Chúa. Ánh sáng của Thiên Chúa là ánh sáng của tình yêu thương, của hy vọng; quyền năng của Thiên Chúa là quyền năng cứu độ, đem lại sự sống cho nhân loại. Tiên tri Isaia đã sống trong hoàn cảnh đất nước Do Thái trải qua một thời kỳ đen tối: đất nước bị ngoại bang chà đạp, dân tộc bị lưu đày. Cả dân tộc chịu nhục nhã không chỉ vì dân ngoại xâm lược, nhưng chúng còn chà đạp lên giới răn, lề luật và truyền thống Do Thái, làm ô uế Đền thờ là trái tim, là thánh địa của cả dân tộc. Qua lời tiên báo của Isaia, Thiên Chúa khơi lên một ánh sáng hy vọng cho dân Do Thái. Những lời lẽ của Isaia mô tả về một cuộc tái sinh Thiên Chúa sẽ thực hiện cho Israel: “Dân đang lần bước trong tăm tối sẽ được thấy ánh sáng huy hoàng. Chúa đã ban chứa chan niềm ai ủi vui mừng; họ sẽ mừng vui như bước vào mùa gặt.” Tiên tri còn cho thấy, Thiên Chúa sẽ đứng về phía Israel và ra tay bênh vực họ. Ngài sẽ dùng quyền năng để tẩy trừ và trừng phạt dân ngoại, Thiên Chúa sẽ là Đấng chiến thắng: “Cái ách đè trên cổ, cái gậy đập xuống vai, ngọn roi của kẻ áp bức đều bị Thiên Chúa bẻ gẫy.”

Đấng là ánh sáng hy vọng và cứu độ nhân loại mà Isaia đã tiên báo được ứng nghiệm nơi Chúa Giêsu. Tin Mừng Matthêu hôm nay cho thấy, Chúa Giêsu chính là Đấng đã được tiên tri Isaia loan báo, là Đấng làm cho những lời tiên báo của các tổ phụ, các ngôn sứ trong Cựu Ước được ứng nghiệm. Trước khi Chúa Giêsu xuất hiện, Gioan đã trở nên nổi bật, thu hút đông đảo dân chúng, đến nỗi nhiều người tưởng ông là đấng cứu thế. Nhưng trong đoạn Tin Mừng này, Thánh Matthêu khéo léo cho thấy sứ mạng của Gioan đã kết thúc khi ông bị vua Hêrôđê bắt và cầm tù. Gioan không phải là đấng cứu độ, cũng không phải là ánh sáng, ông là người chỉ cho mọi người đến với ánh sáng là Đức Giêsu - Đấng Cứu Độ. Đến thời điểm này, nhiệm vụ của ông đã hoàn tất.

Sau khi công khai xuất hiện tại Galilê để rao giảng Tin Mừng Nước Thiên Chúa, Chúa Giêsu đã đến vùng Dơvulun và Nápthali - những vùng đất ngoài lãnh thổ Do Thái, nơi dân ngoại sinh sống. Trong quan niệm của người Do Thái, những ai không thuộc dân tộc của họ đều bị coi là tội lỗi, và vùng đất ấy bị xem là vùng tối tăm, ma quỷ. Thánh Matthêu nhắc đến vùng đất này để cho thấy lời tiên tri Isaia loan báo nay đã ứng nghiệm. Chúa Giêsu là Ánh Sáng bởi Ánh Sáng, Thiên Chúa thật bởi Thiên Chúa thật đã xuất hiện và đem ánh sáng cứu độ đến cho dân ngoại. Từ đây, Thiên Chúa sẽ không còn phải là Thiên Chúa của riêng người Do Thái, mà là Thiên Chúa của muôn dân. Mọi dân tộc trên khắp cõi địa cầu đều được mời gọi quy tụ về bên Chúa.

Sứ điệp đầu tiên mà Chúa Giêsu đem đến cho nhân loại, đó là lời kêu gọi: “Anh em hãy sám hối vì Nước Trời đã đến gần.” Lời kêu gọi này được gửi đến với tất cả mọi người, không trừ một ai, tất cả đều cần và phải sám hối. Sám hối là chấp nhận một cuộc thay đổi quyết liệt và cụ thể, từ suy nghĩ, hành động, đến cách sống, trong đó việc thay đổi suy nghĩ là điều quan trọng. Trước đây, con người nhìn Thiên Chúa như một vị Thần khó tính, hay đòi hỏi, nóng nảy và hay trừng phạt, nhưng với sự xuất hiện của Chúa Giêsu, qua lời rao giảng và cách sống của Người, Chúa Giêsu giới thiệu cho chúng ta về một Thiên Chúa là Cha giàu lòng thương xót. Ngài không bao giờ muốn huỷ diệt con người, nhưng luôn yêu thương và tha thứ, luôn tạo điệu kiện và chờ đợi con người thay đổi, quay trở lại với Ngài. Nước Trời mà Chúa Chúa Giêsu giới thiệu sẽ không còn phải là thế giới riêng của Thiên Chúa, cũng không dành riêng cho người Do Thái, nhưng được mở rộng và mời gọi tất cả mọi người cùng vào chung sống hạnh phúc với Thiên Chúa. Chỉ khi con người chấp nhận thay đổi suy nghĩ thì mới có thể thay đổi đời sống và hành động. Chỉ khi con người mang một hình ảnh tốt đẹp về Thiên Chúa là Cha yêu thương, thì mới có thể sống với Thiên Chúa bằng tình con thảo; chỉ khi con người nghĩ tốt, nghĩ tích cực về nhau, thì mới có thể làm những việc tốt và tích cực cho nhau.

Tin Mừng cũng cho thấy những con người đầu tiên đã đáp lại lời mời gọi của Chúa Giêsu, chấp nhận sám hối, thay đổi để cùng bước theo Người vào Nước Trời, đó là các môn đệ trên bờ hồ Galilê hôm nay. Tin Mừng dùng những hình ảnh cụ thể để cho thấy sự thay đổi của các môn đệ này. Phêrô, Anrê, Giacôbê và Gioan, là những ngư phủ gắn liền với thuyền và lưới. Họ cũng đang miệt mài với công việc thường ngày của mình là quăng chài, đánh cá, lo cho gia đình, hoặc đang nghỉ ngơi giặt lưới bên thuyền. Đức Giêsu đã đi ngang qua và chỉ bằng một lời mời gọi: “Các anh hãy theo Tôi, Tôi sẽ làm cho các anh trở thành những kẻ lưới người như lưới cá.” Lập tức các chàng ngư phủ ấy đã bỏ lại tất cả để đi theo Chúa.

Thưa quý OBACE, mặc dù không hiểu hết việc trở thành kẻ “lưới người” là thế nào, nhưng với một tâm hồn trẻ trung, quảng đại, các môn đệ này đã dám thay đổi, dám bỏ lại đằng sau: thuyền, lưới và cả cha già, cùng người thân để đi theo Chúa Giêsu. Việc từ bỏ này chính là một cuộc sám hối triệt để, một sự đổi mới toàn diện để đón nhận một nếp sống mới, bước theo một vị Thầy mới. Bỏ thuyền, bỏ lưới không chỉ là từ bỏ tài sản, mà còn là rời xa cả cơ nghiệp, tương lai, là những thứ đang đảm bảo cuộc sống của các anh và gia đình để đáp lại lời mời gọi vì Nước Trời. Nếu như Phêrô đã để lại vợ con, gia đình mà đi theo lời mời gọi và sứ mạng của Chúa Giêsu, thì Giacôbê và Gioan cũng đã để lại người cha là ông Giêbêđê cùng những người làm công để đi theo Chúa. Rời xa cha và những người cộng tác, là để lại đằng sau những mối liên hệ ruột thịt, tình cảm, bạn hữu và tương quan xã hội để bước vào một nếp sống mới, tạo lập nên một tương quan mới với Chúa Giêsu và với mọi người.

Với quyết tâm thay đổi và bước theo Chúa Giêsu, từ đây, các môn đệ cùng với Chúa bước vào một sứ mạng mới: “Đi khắp miền Galilê để giảng dạy, rao giảng Tin Mừng Nước Trời, và chữa lành bệnh hoạn tật nguyền.” Các ông đã cùng với Chúa đem Tin Mừng tình thương và ơn cứu độ cho mọi người. Nếu như trước đây, thế giới bị chìm ngập trong bóng tối của ma quỷ, tội lỗi và sự chết, của đau khổ và thất vọng, thì nay, Tin Mừng Nước Trời của Chúa Giêsu đem lại sự tha thứ, chữa lành; ánh sáng của Tin Mừng sẽ soi chiếu và hướng dẫn cuộc đời của những người tin và đón nhận. Từ đây, một thế giới mới ngập tràn hy vọng, tình yêu sẽ được mở ra cho những người đón nhận Đức Giêsu và Tin Mừng của Người.

Lời mời gọi: “Hãy sám hối vì Nước Trời đã đến gần”, là lời mời gọi cho mọi người ở mọi thời. Tất cả chúng ta, dù là linh mục, tu sĩ hay giáo dân, đều cần phải sám hối, tức là phải thay đổi lại đời sống cho phù hợp với những yêu cầu của Tin Mừng. Không có ai có thể tự cho mình đứng bên ngoài lời mời gọi sám hối. Chấp nhận sám hối là chấp nhận thay đổi lại suy nghĩ, đời sống và cách ứng xử của mình sao cho phù hợp với tư cách là thành viên trong Nước Trời. Một khi lãnh Bí tích Rửa tội, trở nên Kitô hữu, chúng ta không thể để mình sống theo thói đời hoặc theo cách sống của dân ngoại. Noi gương các môn đệ đầu tiên, chúng ta cần phải đặt Chúa làm ưu tiên trên tất cả mọi toan tính, mọi tài sản và mọi tương quan của mình; không để cho những bận tâm ấy làm cản trở hành trình trở nên môn đệ của Chúa.

“Hãy theo Thầy” - đó là lời mời gọi đầy quyết liệt Chúa dành cho từng người, cách riêng cho các bạn trẻ. Chúa mời gọi chúng ta đừng tiếc gì với Chúa, hãy mạnh dạn bước theo để sống với Chúa, để giúp Chúa một tay trong việc rao giảng Tin Mừng và phục vụ anh chị em. Chắc chắn Chúa không chịu thua lòng quảng đại của chúng ta, Chúa không những trả lại gấp trăm ở đời này, mà còn cho chúng ta được trở thành bạn hữu, thành cộng tác viên thân tín của Ngài, và hơn nữa, ban tặng Nước Trời làm phần gia nghiệp. Amen.