Bài giảng lễ Chúa nhật 4 thường niên A - 2026

CHÚA NHẬT IV TN A:
CHÚA BAN HẠNH PHÚC NƯỚC TRỜI

Lm. Giuse Đỗ Đức Trí - Gp. Xuân Lộc

Có thể nói, xuyên suốt những trang Kinh Thánh, chúng ta gặp rất nhiều đoạn trình bày việc Thiên Chúa ra tay bênh vực, cứu chữa những người nghèo khó, thấp kém; và lắng nghe, đón nhận lời cầu xin của những kẻ nghèo hèn. Các bài đọc trong Chúa nhật thứ IV Thường niên hôm nay cũng nói về những người nghèo được Chúa ban ơn cứu độ và lời chúc phúc đầu tiên trong Tám Mối Phúc thật của Chúa Giêsu cũng dành cho những ai có tâm hồn nghèo khó. Phải chăng Chúa có ác cảm với người giàu? Phải chăng chỉ những người ngheo khó, hèn kém mới tin theo Chúa? Phải chăng Nước Trời chỉ dành cho những người rách rưới, nghèo khổ?

Thưa quý OBACE, chắc chắn không phải như thế. Thiên Chúa là Chúa của tất cả mọi người, Ngài muốn cho mọi người được ơn cứu độ và mời gọi mọi người đón nhận ơn cứu độ và sự trợ giúp của Ngài. Chúa không ghét bỏ những người giàu, nhưng Chúa không chấp nhận sự kiêu căng, ngạo mạn; Chúa cũng không ưu ái cho tất cả người nghèo, nhưng đón nhận và trợ giúp những người khiêm nhường, cậy trông vào Chúa. Nước Trời, dĩ nhiên không phải chỉ có người nghèo, nhưng là nơi dành cho tất cả những người dù giàu hay nghèo, sang hay hèn, miễn là có lòng khiêm nhường, cậy trông, tín thác vào Chúa, bước theo sự hướng dẫn và đón nhận sự trợ giúp của Chúa, thì sẽ được cùng Chúa bước vào Nước Trời.

Trong những Chúa nhật vừa qua, Tin Mừng cho thấy Chúa Giêsu đến để khai mở, công bố về Nước Trời và tìm kiếm, mời gọi mọi người gia nhập. Đã có nhiều người tin theo Chúa, trong số đó có các môn đệ đầu tiên, họ là những người có nghề nghiệp, có tài sản, nhưng đã chấp nhận sống khiêm nhường, nghèo khó, từ bỏ và bước theo lời mời gọi của Chúa Giêsu để trở thành môn đệ của Người.

Bài đọc sách tiên tri Sôphônia giải thích về “cái nghèo” và “người nghèo” mà Kinh Thánh thường nói tới. Tiên tri Sôphônia kêu gọi những người nghèo hãy tìm kiếm Thiên Chúa, tìm sự công chính, khiêm nhường. Vị tiên tri còn nói đến một đoàn dân nhỏ bé, nghèo hèn còn sót lại sẽ tìm nương ẩn nơi Thiên Chúa. Họ sẽ sống công minh chính trực, không làm điều gian ác bất công, không gian dối phỉnh gạt, nhưng sống theo sự dẫn dắt của Thiên Chúa. Như thế, theo tiên tri Sôphônia, người nghèo mà Kinh Thánh nói tới không hẳn là nghèo về vật chất, nhưng là người có tâm hồn khiêm nhường, sẵn sàng để cho Thiên Chúa đổ đầy vào tâm hồn tình yêu thương và biết đặt mình dưới sự dẫn dắt của Chúa, sống theo đường lối của Chúa. Như vậy, thì bất cứ người nào, dù giàu có hay nghèo khó về vật chất, nhưng có tâm tình như lời mời gọi của tiên tri, thì được kể như người nghèo hèn bé nhỏ trước mặt Thiên Chúa.

Trong Thư gửi cộng đoàn Côrintô, thánh Phaolô đã giải thích thêm: “Những gì thế gian cho là hèn kém, thì Thiên Chúa lại chọn; những người tự cho mình là khôn ngoan thì trước mặt Chúa, đó là kẻ khờ dại; những gì thế gian coi thường khinh thị, thì Thiên Chúa lại làm cho trở nên mạnh mẽ, cao quý.” Thiên Chúa không hề vô lý khi làm như thế, nhưng Thiên Chúa làm như thế để cho thấy có nhiều điều khác biệt trong cách đánh giá của Thiên Chúa và những quan niệm thông thường của con người. Con người thường đánh giá nhau qua tiêu chuẩn vật chất, trọng người giàu và khinh người nghèo, đề cao người có quyền lực và xem thường kẻ thấp kém. Nhưng đối với Thiên Chúa, tất cả những người không cậy dựa vào của cải hay thế lực của trần gian, nhưng dựa vào sức mạnh và quyền năng của Thiên Chúa, đó là những người được Chúa yêu thương. Chỉ có con người mới mang trong mình cái nhìn và sự đánh giá kẻ khác theo tiêu chuẩn của thế gian. Theo cái nhìn của Thiên Chúa, tất cả mọi người đều có giá trị, có phẩm giá như nhau, vì đều được Thiên Chúa tạo dựng và yêu thương cứu chuộc.

Dựa vào sự giải thích của tiên tri Sôphônia và của thánh Phaolô giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những lời chúc phúc của Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay. Các mối phúc hôm nay là những tiêu chuẩn để mỗi tín hữu có thể trở nên công dân của Nước Trời. Đây là những điều kiện căn bản và tuyệt đối cần thiết, được Đức Giêsu công khai tuyên bố. Vì thế, Tám Mối Phúc này còn được coi như bản luật nền tảng hay còn gọi là bản Hiến Chương Nước Trời.

“Phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó”, “phúc cho những ai sầu khổ.” Đây không phải là những lời mị dân, rủ ngủ những người nghèo và người đau khổ để họ cam chịu, nhưng là lời chúc phúc cho những ai dù trong nghèo khó hoặc trong đau khổ, vẫn một lòng trung kiên với Chúa, vẫn yêu mến, tin tưởng và phó thác nơi Chúa. Trái lại, cho dù nghèo khó hay đau khổ, nhưng không cậy trông vào Chúa mà tự cao tự đại, cậy dựa vào sức mình, cho rằng mình có thể làm, có thể giải quyết được mọi sự mà không cần đến Thiên Chúa, thì đó không phải là những người được chúc phúc. Cũng vậy, có những người trong đau khổ nghèo khó, thay vì cậy trông vào Chúa, họ lại thất vọng, buông xuôi và để cho cuộc đời mình trôi dạt không định hướng, thì cũng không phải là người có phúc. Như thế, lời chúc phúc cho người có tâm hồn nghèo khó, là lời chúc phúc cho tất cả mọi người, dù giàu có hay nghèo khó về vật chất, nhưng không để cho lòng mình bận vướng với của cải và không để nó cản đường ta đến gần Chúa, thì những người đó sẽ được Nước Trời làm gia nghiệp và được Thiên Chúa ủi an.

“Phúc cho những ai khao khát nên công chính thì Thiên Chúa sẽ cho thoả lòng.” Trong cuộc sống hôm nay, với sự phát triển của xã hội, cùng với sự cám dỗ của lối sống hưởng thụ, con người dễ khao khát tìm kiếm vật chất, thoả mãn bản thân mà bỏ quên việc khát khao tìm kiếm sự thánh thiện. Khao khát nên công chính là khao khát sống cuộc sống tốt lành, thánh thiện trước mặt Thiên Chúa và mọi người. Việc khát khao nên công chính sẽ thôi thúc chúng ta biết đặt Thiên Chúa là cùng đích, là ưu tiên tuyệt đối của mình và gia đình. Khi chúng ta khát khao tìm kiếm sự công chính, chúng ta sẽ nhận ra sự hiện diện, đồng hành của Chúa trong mọi khoảnh khắc của cuộc sống, vì khao khát tìm kiếm sự công chính là khao khát chính Thiên Chúa. Và ai khao khát tìm kiếm Thiên Chúa, Thiên Chúa sẽ cho họ được gặp Ngài.

“Phúc thay ai biết xót thương người khác, thì họ sẽ được Thiên Chúa xót thương.” Thiên Chúa của chúng ta là Đấng giàu lòng thương xót. Vì thế, ai biết để cho lòng mình dễ chạnh thương, để cho trái tim mình biết thương xót trước những hoàn cảnh của anh chị em, thì sẽ trở nên giống Thiên Chúa. Đàng khác, Thiên Chúa của chúng ta là Đấng hiện diện trong tâm hồn mỗi người và mỗi người đều là hình ảnh của Thiên Chúa. Do đó khi ta biết xót thương anh chị em chung quanh, là chúng ta đang làm cho mình trở nên giống Thiên Chúa hơn và chúng ta còn gặp được chính Thiên Chúa nơi những anh chị em ấy. Trong lời chúc phúc hôm nay, Chúa còn quả quyết: ai có lòng thương xót và thực hành việc thương xót, thì chính người ấy sẽ được Thiên Chúa xót thương.

Thưa quý OBACE, Tám Mối Phúc hôm nay có thể coi như những cách thế giúp chúng ta đến gần Chúa hơn, đồng thời cũng là những con đường dẫn chúng ta vào Nước Trời. Những con đường này không vượt quá khả năng của chúng ta, vì một khi chúng ta kiên trì bước theo và thực hành những mối phúc ấy, thì chính Thiên Chúa sẽ trở thành bạn hữu, thành người đồng hành và trợ lực để chúng ta đạt tới hạnh phúc đích thật là Nước Trời. Thiên Chúa không bao giờ lừa dối con người và Ngài cũng không bao giờ đòi chúng ta những gì vượt quá khả năng. Tám Mối Phúc mà Chúa Giêsu công bố chính là để mở ra những lối đi cho mọi người, trong mọi hoàn cảnh, để ai cũng có thể đón nhận và đạt được hạnh phúc cho đời mình, đó là Nước Trời.

Xin Chúa cho mỗi tín hữu biết mang trong mình một tâm hồn nghèo khó như Chúa muốn, và giúp chúng ta biết khát khao, ưu tiên tìm kiếm Nước Trời cho bản thân và gia đình. Xin Chúa cũng giúp chúng ta sống hiền lành trong một xã hội đầy bạo lực hôm nay, để qua cách nói năng, cách phản ứng và hành xử của mình, chúng ta có thể phản ánh hình ảnh của một Thiên Chúa hiền lành và khiêm nhường đang ngự trong tâm hồn. Và xin Chúa nâng đỡ chúng ta biết sống và gìn giữ linh hồn cùng thân xác luôn trong sạch, xứng đáng là đền thờ của Thiên Chúa, nơi Ngài ngự trị. Nhờ giữ được tâm hồn trong sạch, chúng ta sẽ được nhìn thấy Chúa ngay tại trần gian này, và nhất là sẽ được chiêm ngưỡng, gặp gỡ Ngài trong hạnh phúc Nước Trời mai sau. Amen.