Bài giảng Lễ Tro năm 2026 - “Hãy xé lòng chứ đừng xé áo”
“Hãy xé lòng chứ đừng xé áo”
Lm.Jos Tạ Duy Tuyền
Anh chị em thân mến,
Hôm nay, cùng với toàn thể Giáo Hội, chúng ta bước vào Mùa Chay Thánh – một hành trình hoán cải, trở về và làm mới lại đời sống đức tin của mình. Nghi thức xức tro mà chúng ta sắp lãnh nhận là một cử chỉ rất đơn sơ, nhưng lại chất chứa một sứ điệp vô cùng sâu sắc:
“Ngươi là bụi tro, và sẽ trở về bụi tro.”
Lời ấy không nhằm làm chúng ta sợ hãi hay buồn bã, nhưng để nhắc mỗi người nhớ lại thân phận thật của mình: mong manh, yếu đuối, dễ sa ngã, và rất cần đến lòng thương xót của Thiên Chúa.
Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu nói với chúng ta về ba việc rất quen thuộc của đời sống đạo: bố thí, cầu nguyện và ăn chay. Điều Chúa nhấn mạnh không phải là có làm hay không, mà là làm với tâm tình nào.
“Khi anh em bố thí… khi anh em cầu nguyện… khi anh em ăn chay…” Không phải để cho người ta thấy, không phải để được khen, mà là làm trước mặt Thiên Chúa, với một trái tim khiêm tốn và chân thành.
“Cha của anh em, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả công cho anh em.”
Nghe những lời này, tôi nhớ đến một câu chuyện rất cảm động mà Đức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận từng kể về người mẹ của ngài – một người phụ nữ đơn sơ, âm thầm, nhưng có một đức tin sâu sắc và ngay thẳng.
Khi còn sống, có người hỏi bà:
“Bà có muốn con mình làm Hồng Y không?”
Bà trả lời rất dứt khoát:
“Không! Tôi dâng con tôi cho Chúa là để tế lễ Người, như thế là đủ.”
Khi người ta nói rằng làm Hồng Y sẽ làm vinh danh Chúa hơn, bà chỉ nhẹ nhàng hỏi lại:
“Thế các cha không làm vinh danh Chúa à?”
Và khi Đức Cha Thuận thực sự được phong Hồng Y, người ta hỏi bà có vui không, bà trả lời:
“Dạ vui, vì đó là ơn Chúa. Nhưng chức quyền to ở trần đời thì dễ làm bậy lắm. Còn chức quyền trong Giáo Hội thì phải lo mà sống cho đúng ý Chúa.”
Điều cảm động nhất là khi người ta hỏi bà cầu nguyện gì cho con mình, bà chỉ nói một câu rất đơn sơ:
“Tôi chỉ cầu nguyện cho con tôi sống đẹp lòng Chúa.”
Anh chị em thân mến,
Từ câu chuyện ấy, chúng ta chợt nhận ra một sự thật rất gần với đời sống của mình: danh vọng, lợi lộc và những thú vui trần gian rất dễ kéo con người ta đi xa Chúa. Không phải vì những điều ấy tự nó xấu, nhưng vì lòng người yếu đuối, dễ bám víu, dễ tự mãn, dễ quên mất Chúa là ai trong cuộc đời mình.
Người mẹ của Đức Hồng Y Thuận không sợ con mình nghèo, không sợ con mình thiệt thòi, mà chỉ sợ con mình không còn sống đẹp lòng Chúa. Bà hiểu rằng: càng ở địa vị cao, cám dỗ càng nhiều; càng có quyền bính, trách nhiệm trước mặt Chúa càng nặng nề.
Nhìn lại chính mình, giữa dòng đời đầy cám dỗ hôm nay, có lẽ không ít lần chúng ta cũng đã để cho danh – lợi – thú chi phối chọn lựa và cách sống của mình. Biết bao lần chúng ta đã sống theo ý riêng hơn là theo luật Chúa; chọn điều dễ dãi hơn là điều đúng đắn; tìm làm vừa lòng người đời hơn là làm đẹp lòng Thiên Chúa.
Có những lúc, vì ích kỷ, vì tham lam, vì tự ái, vì thói quen xấu, mà chúng ta đã sống sai luật Ngài, làm tổn thương người khác, và làm phiền lòng Chúa, dù bề ngoài vẫn giữ dáng vẻ đạo đức.
Chính vì thế, Mùa Chay là cơ hội quý giá để dừng lại, để xét mình, để trở về. Không phải chỉ là thêm vài việc đạo đức bên ngoài, mà là trở về với điều cốt yếu nhất của đời Kitô hữu: sống đẹp lòng Chúa.
Tiên tri Giôen đã nói rất rõ: “Hãy xé lòng chứ đừng xé áo. Hãy trở về với Đức Chúa, Thiên Chúa của anh em.” Và thánh Phaolô cũng tha thiết nài xin: “Hãy làm hòa với Thiên Chúa.”
Anh chị em thân mến,
Khi lãnh nhận tro trên đầu hôm nay, ước gì mỗi người chúng ta không chỉ cúi đầu bên ngoài, mà còn cúi mìn ăn năn trong khiêm cung từ cõi lòng; không chỉ nhớ mình là bụi tro, mà còn nhớ rằng Chúa vẫn kiên nhẫn chờ đợi chúng ta trở về.
Ước gì trong Mùa Chay này, mỗi người biết gạt bớt những gì không cần thiết, bớt bám víu vào danh vọng, lợi lộc, thú vui, để dành chỗ cho Chúa trong lòng mình.
Và ước gì lời cầu nguyện đơn sơ của người mẹ năm xưa cũng trở thành lời cầu nguyện của mỗi chúng ta hôm nay:
“Lạy Chúa, xin cho con biết sống đẹp lòng Chúa.”
Amen.
