viết vội trong cơn mê
Lại sốt rồi
nằm co ro
nhai từng viên thuốc
đắng ngắt
Xuân hững hờ
đi qua
đi đi! đi ngay đi
nuối tiếc làm chi
thằng tôi hỡi
trùm chăn
cứ ôm đời mà ngủ
bởi nàng xuân
đâu phải của mình
xuân là thế
và thơ cũng là thế
quấn quýt chút rồi đi
bởi thế
thằng tôi
cứ ôm đời mà ngủ
Xuân thì lặng lẽ qua
la đà
chiếc lá rụng
cội nguồn
giơ tay vẫy
thằng tôi
ngủ vùi
nhẹ nhàng
gió xuân qua.
toàn thân
đau nhức rã rời
ráo hoảnh
lệ đã khô.
hết đợi chờ !
........................ Hồng Bính
Bài thơ "Viết vội trong cơn mê" của tác giả Hồng Bính là tiếng lòng u uất, cô đơn của một người đang sốt, chứng kiến mùa xuân trôi qua trong sự thờ ơ và tàn tạ. Tác giả thể hiện tâm trạng buông xuôi, rã rời, muốn ngủ vùi để trốn chạy thực tại, khi tình xuân và đời đều hững hờ.
Nội dung chính:
Cảnh ngộ: Nằm co ro sốt, uống thuốc đắng, toàn thân đau nhức, rã rời.
Tâm trạng: Chán chường, buông xuôi ("đi đi!", "ngủ đi", "hết đợi chờ"), cảm giác bị bỏ rơi.
Hình ảnh: Mùa xuân hững hờ, lá rụng, gió xuân, "ráo hoảnh lệ đã khô" - thể hiện nỗi buồn thấu tận tâm can nhưng không còn nước mắt để khóc.
Triết lý: Coi xuân và thơ chỉ là chút quấn quýt tạm bợ, tự an ủi bản thân hãy "ôm đời mà ngủ".
Đây là một bài thơ giàu cảm xúc, khắc họa sâu sắc nỗi đau của sự cô đơn, hụt hẫng trong tâm hồn người bệnh khi xuân về.
Bài thơ "Viết vội trong cơn mê" của Hồng Bính là một lát cắt tâm trạng đầy chân thực, nơi cái tôi cá nhân đối diện với sự cô độc và bệnh tật giữa lòng mùa xuân. Không có hoa đào, không có pháo tết hay sự rộn ràng thường thấy, bài thơ là một gam màu trầm buồn, có phần rệu rã nhưng lại rất đỗi con người.
Dưới đây là vài dòng bình luận về tác phẩm này:
1. Sự đối lập nghiệt ngã giữa "Xuân" và "Tôi"
Cái hay của bài thơ nằm ở sự tương phản mạnh mẽ. Trong khi cả thế giới đón chào mùa xuân như biểu tượng của sức sống, thì nhân vật trữ tình lại hiện lên với hình ảnh:
"Nằm co ro", "nhai từng viên thuốc đắng ngắt".
Cơn sốt thể xác dường như chỉ là cái cớ để làm nổi bật cơn sốt trong tâm hồn.
Tác giả dùng từ "hững hờ" để nói về mùa xuân, nhưng thực chất là cái nhìn đầy tự trọng và có phần dỗi hờn của một người đang đứng ngoài lề niềm vui. Câu lệnh "đi đi! đi ngay đi" nghe quyết liệt nhưng lại ẩn chứa một nỗi xót xa tột cùng.
2. Triết lý về sự hữu hạn và "ôm đời mà ngủ"
Cụm từ "ôm đời mà ngủ" được lặp lại hai lần như một điệp khúc tự vỗ về. "Đời" ở đây không phải là cuộc đời rộng lớn ngoài kia, mà là cái thực tại nhỏ bé, đau đớn và cô độc mà nhân vật đang trải qua.
Xuân và Thơ: Tác giả ví von rất thực rằng cả xuân và thơ đều "quấn quýt chút rồi đi". Chúng là những thứ phù du, không thể nắm giữ.
Thái độ sống: Việc chọn cách "ngủ vùi" không phải là lười biếng, mà là một sự buông bỏ để tìm thấy sự bình yên trong chính nỗi đau của mình.
3. Hình ảnh chiếc lá rụng và sự ráo hoảnh
Đoạn cuối bài thơ đưa ta về với quy luật của tự nhiên: “Chiếc lá rụng / cội nguồn”. Hình ảnh này gợi nhắc đến sự kết thúc nhưng cũng là sự trở về.
Sự đau nhức rã rời của cơ thể dẫn đến một trạng thái tâm lý đặc biệt: "ráo hoảnh".
"Lệ đã khô / hết đợi chờ": Đây là đỉnh điểm của sự bình thản sau giông bão. Khi con người ta đau đến một mức nào đó, nước mắt không còn rơi được nữa, và mọi sự kỳ vọng vào những điều viển vông (như nàng xuân hay sự an ủi) đều biến mất.
Tổng kết
Bài thơ có nhịp điệu ngắt quãng, tự do như chính hơi thở đứt quãng trong cơn sốt. Hồng Bính không tô vẽ, ông viết bằng sự "vội vã" của cảm xúc thật, tạo nên một sự đồng cảm sâu sắc với những ai từng cảm thấy mình lẻ loi giữa đám đông, hay thấy mình nhỏ bé trước sự chuyển dời của thời gian.
Mùa xuân trong bài thơ không mang đến sự tái sinh, mà mang đến sự thấu suốt: Thấu suốt về sự đơn độc của kiếp người và giá trị của việc chấp nhận thực tại.