Em sẽ hoá thân thành con suối nhỏ,
chảy hiền hoà bình lặng tới quê anh,
Không kiêu sa vỗ sóng, chẳng vẫy vùng,
mà dìu-dịu giữa chiều buông lặng lẽ.
Rồi anh sẽ biến thân mình thành ruộng,
để đón chờ giòng nước mát suối đưa
sau bao ngày nắng hạn mãi mong chờ,
giờ suối đến mang theo giòng nước ngọt.
-Nhanh nhanh nữa suối ơi !
ruộng đang khát đang chờ,
nước ngọt với phù sa
cho xanh mầm cây lúa
Gắng lên ruộng yêu ơi !
suối đang vượt qua ghềnh
lao nhanh về phía ruộng,
để giáp mặt hoà ca.
Bài thơ "Suối và Ruộng" của Hồng Bính là một bản tình ca nhẹ nhàng, sử dụng hình ảnh ẩn dụ quen thuộc của thiên nhiên để diễn tả những cung bậc cảm xúc trong tình yêu: từ sự khao khát, hy vọng đến niềm hạnh phúc giao hòa và cả những nỗi niềm trăn trở về sự chia xa.
Dưới đây là phần bình luận chi tiết về tác phẩm:
1. Sự hóa thân và khát vọng hiến dâng
Mở đầu bài thơ là một sự "hóa thân" đầy lãng mạn. Tác giả không chọn những hình ảnh kỳ vĩ như biển cả hay núi cao, mà chọn con suối và mảnh ruộng.
Nhân vật "Em": Hóa thành con suối nhỏ "hiền hòa", "bình lặng", "chẳng vẫy vùng". Đó là vẻ đẹp của sự khiêm nhường, dịu dàng nhưng đầy chủ động khi tìm về bên anh.
Nhân vật "Anh": Biến thân thành mảnh ruộng khô cằn sau "bao ngày nắng hạn". Hình ảnh này gợi lên sự chờ đợi kiên trì và niềm khao khát mãnh liệt được đón nhận nguồn sống.
2. Sự giao thoa và nhịp điệu hối hả
Đoạn giữa bài thơ chuyển từ nhịp điệu êm đềm sang sự khẩn trương, náo nức qua lời gọi đáp:
Sự đan xen giữa hai tiếng gọi tạo nên một cuộc đối thoại đầy tình tứ. Tình yêu ở đây không chỉ là cảm xúc cá nhân mà còn mang tính sinh tồn và xây dựng. Suối mang nước ngọt và phù sa, ruộng mở lòng đón nhận để "xanh mầm cây lúa". Tình yêu đẹp nhất là khi cả hai cùng hướng về một mục đích chung, cùng vun đắp cho sự sống nảy mầm.
3. Khúc ca hòa hợp (Giao thoa)
Khi suối và ruộng gặp nhau, bài thơ đạt đến cao trào của hạnh phúc:
Hành động: "Mở tấm lòng", "hòa nhịp", "quấn quýt".
Sự kết hợp này không chỉ là sự tiếp xúc vật lý giữa nước và đất, mà là sự hòa quyện về tâm hồn và "cùng lý tưởng". Hình ảnh "dâng mình trao cây lúa" là một chi tiết rất đắt, khẳng định rằng tình yêu đích thực luôn đi kèm với sự hy sinh và cống hiến.
4. Nỗi niềm trăn trở về sự biệt ly
Khổ thơ cuối mang lại một nốt trầm suy tư, phản ánh quy luật của tự nhiên và cũng là nỗi lòng của con người trong tình yêu:
"Suối đến rồi mươi bữa suối lại đi / ruộng bâng khuâng ôm nỗi nhớ riêng mình"
Dòng nước thì luôn trôi chảy, còn mảnh ruộng thì mãi ở lại. Câu hỏi tu từ cuối bài "gặp nhau rồi ly biệt nữa suối ơi!" như một tiếng thở dài đầy luyến tiếc. Nó chạm đến nỗi sợ mơ hồ của bất kỳ ai đang yêu: sợ rằng những phút giây huy hoàng rồi sẽ qua đi, để lại khoảng trống của sự xa cách.
Tổng kết "Suối và Ruộng" là một bài thơ giàu hình ảnh và nhạc điệu. Với ngôn ngữ giản dị, Hồng Bính đã vẽ nên một bức tranh tình yêu vừa chân quê, mộc mạc lại vừa sâu sắc.
Thông điệp: Tình yêu là sự dâng hiến, là nguồn sống làm nảy mầm những giá trị tốt đẹp cho cuộc đời.
Nghệ thuật: Phép nhân hóa và ẩn dụ xuyên suốt giúp các khái niệm trừu tượng như "tình yêu", "lý tưởng" trở nên gần gũi và sống động.
Suối và Ruộng
Trả lời với trích dẫn
