Dẫu biết rằng, bao thương đau sẽ chồng chất
Bởi lỡ yêu người, thức vò võ năm canh
Đêm thâu não nùng, gối ướt đẫm lệ rơi
Đợi chờ chơi vơi, cái tên quen thầm gọi.
Có phải vì yêu, nên cái ghen tràn đến
Cứ nghĩ giờ nầy, bên ấy có người ta
Quấn quýt bên nhau, hay trao nhau lời tình tự
Lo sợ đủ điều, tình đã tuột vòng tay.
Dấu kín trong tim, bao cuồng phong bão tố
Nuốt cạn lệ sầu, gượng cười dấu tim khô
Cố kiếm chút vui, trong cuồng phong lá đổ
Trăn trở não nùng, cô độc đếm tàn canh.
Dẫu đã hiểu rằng, cuộc tình quá mong manh
Hạnh phúc phôi phai, duyên ta sẽ chẳng thành
Nhưng lòng không thể , một câu chào li biệt
Nên cứ u hoài, da diết nhớ người thôi.
Dấu kín trong tim, bao cuồng phong bão tố
Nuốt cạn lệ sầu, gượng cười dấu tim khô
Cố kiếm chút vui, trong cuồng phong lá đổ
Trăn trở não nùng, cô độc đếm tàn canh.
bài thơ "Mong Manh" của tác giả Hồng Bính là một tác phẩm mang đậm nét u hoài, diễn tả chân thực và xót xa những giằng xé nội tâm của một người đang kẹt trong một mối tình tuyệt vọng.
Dưới đây là phần bình luận chi tiết về bài thơ này:
Khái quát chung
Đúng như nhan đề "Mong Manh", bài thơ là bức tranh tâm lý của một người mang trong mình tình yêu sâu đậm nhưng thiếu vắng sự rành mạch, chắc chắn. Tình yêu ấy không mang lại nụ cười mà chỉ đem đến những đêm thức trắng, sự ghen tuông vô hình và nỗi cô đơn đến cùng cực. Dù lý trí nhận thức rất rõ kết cục, nhưng con tim lại cự tuyệt việc buông tay.
Phân tích chi tiết
1. Nỗi bi kịch của sự tự nguyện chịu đựng (Khổ 1) Dẫu biết rằng, bao thương đau sẽ chồng chất
Bởi lỡ yêu người, thức vò võ năm canh
Bài thơ mở đầu bằng một sự chấp nhận cay đắng: "Dẫu biết rằng". Nhân vật trữ tình hoàn toàn nhận thức được con đường mình đang đi đầy rẫy "thương đau chồng chất". Từ "lỡ" diễn tả một sự vô tình nhưng định mệnh, yêu mà không thể kiểm soát. Cụm từ "thức vò võ năm canh" gợi lên hình ảnh một người cô độc, trằn trọc trong màn đêm. Tình yêu ở đây được đo bằng những đêm "não nùng", "gối ướt đẫm lệ" và sự "chơi vơi" khi chỉ dám gọi thầm tên người mình yêu. Đó là nỗi đau của một tình yêu đơn phương, hoặc một tình yêu không trọn vẹn.
2. Sự giằng xé của nỗi ghen tuông vô hình (Khổ 2) Có phải vì yêu, nên cái ghen tràn đến
Cứ nghĩ giờ nầy, bên ấy có người ta
Khổ thơ thứ hai chạm đến một tâm lý rất đời thường và chân thực trong tình yêu: sự ghen tuông và bất an. Vì mối quan hệ quá "mong manh", người mang tình yêu luôn sống trong sự tưởng tượng đầy tự ngược đãi. Họ tự vẽ ra cảnh người mình yêu đang "quấn quýt", "tình tự" bên một người khác. Sự ghen tuông ở đây không ồn ào mà âm ỉ, đi kèm với nỗi "lo sợ đủ điều" vì cảm giác tình yêu luôn chực chờ "tuột vòng tay". Đây là hệ quả tất yếu của việc yêu một người mà mình không thực sự có được.
3. Vỏ bọc kiên cường che giấu trái tim tan vỡ (Khổ 3) Dấu kín trong tim, bao cuồng phong bão tố
Nuốt cạn lệ sầu, gượng cười dấu tim khô
Đến khổ thơ này, nỗi đau được đẩy lên đến đỉnh điểm qua nghệ thuật đối lập. Bề ngoài là sự kìm nén ("dấu kín", "nuốt cạn lệ sầu", "gượng cười"), nhưng bên trong lại là "cuồng phong bão tố". Sự trớ trêu nằm ở chỗ, nhân vật trữ tình cố gắng tìm "chút vui trong cuồng phong lá đổ" – một hình ảnh ẩn dụ cho sự tàn lụi, xơ xác của tâm hồn. Chữ "tim khô" diễn tả sự cạn kiệt về mặt cảm xúc, mệt mỏi rã rời nhưng vẫn phải chịu đựng sự "cô độc đếm tàn canh".
4. Nghịch lý của Lý trí và Con tim (Khổ 4) Dẫu đã hiểu rằng, cuộc tình quá mong manh
Hạnh phúc phôi phai, duyên ta sẽ chẳng thành
Nhưng lòng không thể , một câu chào li biệt
Bài thơ khép lại bằng một nghịch lý muôn thuở của tình yêu. Lý trí đã đưa ra phán quyết rất rõ ràng: tình mong manh, hạnh phúc phôi phai, duyên chẳng thành. Đáng lẽ ra phải buông tay để tự giải thoát, nhưng con tim lại đầu hàng: "không thể một câu chào li biệt". Kết quả là sự trói buộc tự nguyện vào nỗi "u hoài, da diết nhớ người thôi". Cái kết mở ra một vòng lặp không hồi kết của sự đau khổ và chờ đợi.
Đánh giá nghệ thuật
Ngôn từ giản dị, giàu sức gợi cảm: Tác giả sử dụng nhiều từ láy (vò võ, não nùng, chơi vơi, quấn quýt, da diết) giúp tăng cường tính nhạc và độ sâu của cảm xúc.
Điệp cấu trúc: Việc lặp lại cấu trúc "Dẫu biết rằng/Dẫu đã hiểu rằng..." ở khổ 1 và khổ 4 tạo ra một sự đối thoại nội tâm dai dẳng giữa lý trí và tình cảm.
Nhịp điệu: Bài thơ mang nhịp điệu chậm buồn, như tiếng thở dài của người vướng vào lưới tình không lối thoát.
Tóm lại, "Mong Manh" của Hồng Bính đã chạm đến những góc khuất yếu đuối nhất của con người khi yêu. Bài thơ là sự đồng cảm sâu sắc dành cho những ai đã và đang trải qua một tình yêu không trọn vẹn, nơi lý trí mãi mãi là kẻ thua cuộc trước trái tim si tình.
Mong Manh
Trả lời với trích dẫn
