Bài thơ "Tạp bút thoáng chia tay" của Hồng Bính là một tiếng lòng thành kính, vừa đau xót nhưng cũng vừa nhẹ nhàng trước sự ra đi của một người chị thân thiết. Bài thơ không chỉ là lời tiễn biệt mà còn là một triết lý nhân sinh sâu sắc về sự sống và cái chết.
Dưới đây là phần bình luận chi tiết về tác phẩm:
1. Nỗi đau và sự giải thoát (Khổ 1 & 2)
Mở đầu bài thơ là một hành trình: "Vượt đường xa em tìm về thăm chị". Khoảng cách địa lý dẫu xa xôi cũng không ngăn được tình cảm, nhưng nghiệt ngã thay, điểm đến lại là "cõi vĩnh hằng".
Sự rũ bỏ: Tác giả sử dụng những cụm từ như "buông tay", "rũ bỏ hết muộn phiền", "ngủ say". Cái chết ở đây không hiện lên với vẻ đáng sợ, lạnh lẽo thường thấy, mà được nhìn nhận như một sự nghỉ ngơi tuyệt đối.
Sự thinh lặng: Cụm từ "chẳng vấn vương chẳng đeo đẳng bụi trần" cho thấy một tâm thế thanh thản. Người ra đi đã hoàn thành xong "vai diễn" của mình ở trần gian, để lại sau lưng mọi hỉ nộ ái ố.
2. Sự chuyển giao và trách nhiệm (Khổ 2)
Hai câu thơ:
"Gánh cuộc đời chị cứ việc trao tay/ Người ở lại xin vui lòng nhận lấy."
Đây là một hình ảnh rất đẹp và đầy tính nhân văn. "Gánh cuộc đời" là những lo toan, những trách nhiệm, những dở dang mà người chị chưa làm hết. Việc "trao tay" và "vui lòng nhận lấy" thể hiện một sự nối tiếp giữa các thế hệ, giữa những người thân yêu. Nó xoa dịu nỗi đau của người đi bằng cách khẳng định rằng: những gì chị trân trọng sẽ vẫn được tiếp nối.
3. Niềm hy vọng và đức tin (Khổ cuối)
Khổ thơ cuối cùng chuyển từ không gian u buồn sang một không gian tâm linh đầy hy vọng.
Sự tương phản: Một bên là sự "thanh thản" của người đi, một bên là sự "thổn thức" của người ở lại. Giọt nước mắt rơi xuống không phải là sự bế tắc, mà là sự thanh lọc tâm hồn.
Lời ước hẹn: Bài thơ kết thúc bằng một niềm tin tôn giáo/tâm linh mạnh mẽ: "Hẹn một ngày / Lại gặp nhau nơi quê trời vĩnh cửu".
Cái chết không phải là kết thúc, mà là một sự chuyển tiếp.
Khái niệm "quê trời" gợi lên một nơi chốn yên bình, nơi không còn đau khổ, nơi những người thương yêu sẽ được đoàn tụ.
Đánh giá chung Về ngôn ngữ: Bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, mộc mạc như lời thủ thỉ, tâm tình. Cách ngắt nhịp chậm rãi tạo nên không khí trang nghiêm nhưng ấm áp.
Về cảm xúc: Tác phẩm chạm đến trái tim người đọc bởi sự chân thành. Nó không bi lụy hóa cái chết mà tìm thấy trong đó sự bình an.
Thông điệp: Bài thơ là lời an ủi cho những ai đang phải đối mặt với mất mát. Nó dạy chúng ta cách chấp nhận sự ra đi với tâm thế bao dung và niềm hy vọng vào một sự sống mới ở "cõi vĩnh hằng".
Tạp bút thoáng chia tay
Trả lời với trích dẫn
